NGỤ NGÔN MINH VĂN

  Ai cũng biết là xe ưu tiên đi làm nhiệm vụ thì được bật còi, còn những xe khác thì không được phép vậy. Hai bố con đang đi trên đường, đứa bé bổng nhiên hỏi: - Tại sao chiếc xe tải kia chạy đến đâu là còi kêu inh ỏi đến đó vậy bố? Ông bố tặc lưỡi: - À! Vì anh ta nghĩ mình là xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ đó con!

  Tại phòng 203, trại dưỡng lão. Trong phòng có ba cụ lần lượt  tên   là: Bắc, Trung, Nam. Cụ Bắc và cụ Trung được con cháu gửi vào đây. Còn cụ Nam thì vốn là người vô gia cư được trại đón về để chăm sóc. Vì sống xa nhà, thường ngày cụ Bắc và cụ Trung hay thẩn thờ nhớ con nhớ cháu. Những lúc như thế, hai cụ thường ngồi trò chuyện và tâm sự với nhau cho khuây khoả nổi lòng. Thấy cụ Nam suốt ngày cứ vui vẻ hát ca vô tư lự, hai cụ lấy làm ngạc nhiên lắm. Trong một lần ngồi tâm sự, cụ Bắc nói: - Tại sao cái lão Nam ấy lại vô tâm đến thế nhỉ? Chẳng thấy lão nhớ nhà bao giờ cả? Cụ Trung cũng đồng quan điểm: - Ừ nhỉ! Lão ta hát suốt ngày, cứ như là ca sĩ đang luyện giọng ấy. Thật là kỳ lạ?! Một bữa, khi không còn nén nổi tò mò nữa, hai cụ bèn hỏi cụ Nam: - Chúng tôi ai cũng nhớ nhà. Tại sao lại không thấy ông nhớ nhà bao giờ vậy? Cụ Nam nghe xong, liền cười khanh khách mà rằng: - Hai ông hỏi lạ chửa? Tôi thì làm gì có nhà để mà nhớ kia chứ.

  Sơn và Đông vốn là đôi bạn cùng xóm. Hai đứa trẻ suốt ngày quấn quýt, chơi đùa với nhau. Đông tính tình rộng rãi, chẳng bao giờ chấp nhặt ai chuyện gì cả. Ngược lại, tính Sơn nhỏ mọn, hay để bụng. Hễ chuyện gì không vừa ý thì cậu ta cứ ghim mãi trong lòng, ngàn năm không phai. Trong một lần đùa nghịch, Đông vô tình làm rơi đồng xu của Sơn xuống ao bèo. Bị mất đồng xu, Sơn vật nài, khóc lóc mãi, Đông dỗ dành kiểu gì cũng không được. Người lớn thấy vậy thì ai cũng cười, vì cho rằng đó chỉ là những trò nghịch ngợm thường tình của con trẻ. Rồi tuổi thơ cũng qua. Đến tuổi trưởng thành, Đông lấy vợ và lập nghiệp ở nơi xa. Từ đấy hai người bạn bặt tin nhau. Thời gian thấm thoắt trôi nhanh, chẳng khác nào bóng câu qua cửa sổ. Ông Đông lúc này đã ở tuổi cổ lai hy, cái tuổi gần đất xa trời. Lá rụng về cội, những tháng năm còn lại, ông quyết định chuyển về quê sinh sống để gửi nắm xương tàn. Hàng xóm, láng giềng đều đến chơi và để mừng cho ông. Trong lúc mọi người đang vui vẻ tr...

  Mùa lúa chín, đứa bé tung tăng theo ông ra thăm đồng. Gió xuân phe phẩy, hương lúa thơm nồng ngan ngát thoảng đưa. Cả cánh đồng như một tấm thảm màu vàng trãi dài vô tận. Đứa bé thích thú chạy nhảy, vui đùa bên những bông lúa vàng tươi, mãi mê đuổi theo những con cào cào, châu chấu đang bay nhảy loạn xạ trên đồng. Chợt nó dừng lại bên một bông lúa ngẩng cao như trổ cờ, miệng ríu rít: - Ôi! Bông lúa này mới ngạo nghễ làm sao! Người ông bước đến bên cháu, giải thích: - Đó là một bông lúa lép cháu ạ! Vì nhẹ cho nên nó mới trổ cờ như vậy đấy. Rồi ông cầm một bông lúa khác lên, nói: - Cháu xem! Đây là một bông lúa chín. Vì hạt mẩy cho nên nó trĩu nặng chứ không cao vống lên như bông lúa kia. Cháu hãy nhớ là: "Hạt lép thì ngẩng lên, hạt mẩy thì cúi xuống" nhé! Đứa cháu mở to mắt thơ ngây, nghe như nuốt lấy từng lời ông và lặng im suy nghĩ. Trên đường về, người ông xoa đầu cháu và nói thêm: - Bông lúa chín cũng giống như người có kiến thức, họ cúi đầu khiêm nhườn...

  Chiến tranh bùng nổ. Tổ quốc lâm nguy. Đại nguyên soái bèn cùng với một sĩ quan tuỳ tùng nữa lui về miền hậu phương để tìm kiếm người tài ra cứu dân, cứu nước. Trên đường đi, họ bắt gặp mấy anh lái xe cứ bấm còi inh ỏi, nom bộ oai phong lẫm liệt lắm. Viên sĩ quan tuỳ tùng hỏi: - Những người kia hùng hùng hổ hổ như thế. Chắc là gan dạ và tài giỏi lắm. Tại sao ngài lại không chọn họ? Nguyên soái phẩy tay, đáp: - Những đứa mà còi to, hễ ra trận là bao giờ cũng bỏ chạy đầu nước đấy! Nếu anh hùng hào kiệt mà cứ kêu toáng lên đâu cũng nghe như thế, hẳn là người ta chẳng phải mất công để mà tìm kiếm làm gì cho mệt vậy.

Anh nọ mắc bệnh oai nặng, lúc nào cũng thấy thèm oai trong người, lúc nào cũng sợ người ta không biết mình oai. Làm cái gì anh ta cũng lớn tiếng cả, bấm còi inh ỏi, nói năng thật to, mục đích là để thu hút sự chú ý, để người ta biết mình oai. Một bận đang đi ngoài đường thì bất chợt cơn thèm oai nổi lên. Vật quá, anh ta liền túm ngay lấy cổ áo một người, quát lớn: - Này thằng kia! Mày có biết tao là ai không? Bị bất ngờ, người kia giật mình, đáp: - Không!....Tôi không biết anh là ai cả!... Hắn ta đảo mắt suy nghĩ, rồi lại hỏi: - Thế mày có biết bố tao là ai không?... Người kia gạt tay hắn ra, đáp: - Cái này thì phải hỏi mẹ anh. Chứ tôi thì làm sao mà biết được!...

 Trên ngọn núi cao có một ngôi chùa nhỏ. Trong ngôi chùa nhỏ lại có hai thầy trò đang ẩn tu. Trong một lần đối thoại minh triết, đệ tử hỏi: - Thưa sư phụ! Sư phụ có thể cho con biết ai là người tài giỏi nhất thế gian được không? Sư phụ trầm ngâm một lúc, rồi đáp: - Không thể biết ai là người tài giỏi nhất thế gian con ạ! Vì người giỏi luôn khiêm nhường và lúc nào cũng tự nhận mình kém cỏi hơn người khác. - Vậy ai là người ngu nhất thế gian? Thưa sư phụ!? Sư phụ đứng dậy, khoát tay nói: - Muốn biết ai là người ngu nhất thế gian thì lại rất dễ. Hãy đi theo ta! Hai thầy trò cùng nhau đi xuống núi. Qua khỏi những đoạn đường mòn quanh co thì bắt gặp một con lộ lớn. Tại đây nhà cửa đông đúc, người xe tấp nập lại qua. Họ đứng cạnh nhau, lặng im như thể chờ đợi. Vừa khi ấy, chợt xuất hiện một chiếc xe vừa chạy vừa bấm còi inh ỏi, âm thanh nghe rất to, rất chói tai. Sư phụ liền chỉ vào chiếc xe, nói: - Đó! Anh ta chính là người ngu nhất thế gian đó! - Làm sao thầy biết được? - Người học trò...

 Anh nọ cho rằng mình lúc nào cũng đúng, còn người khác thì lúc nào cũng sai. Từ nhỏ tới lớn, chưa ai từng thấy anh ta nhận sai bao giờ cả. Một bữa, có người hỏi: - Anh chưa  bao giờ sai chuyện gì sao? Anh ta vênh mặt lên, hãnh diện đáp: - Chứ sao nữa. Tôi thì sai thế nào được! Người kia im lặng một lúc, rồi nói: - Trên đời này chỉ có duy nhất một người lúc nào cũng đúng mà thôi. Anh có biết đó là ai không? - Là ai vậy? - Anh ta tò mò hỏi. Người kia đáp: - Đó chính là: Người ngu!

 Hai anh nọ làm nghề lái xe. Cả hai đều thích bấm còi. Một anh còi điện, một anh còi hơi. Bữa nọ, để phân tài cao thấp, hai anh bèn hẹn nhau ra một bãi đất trống để thi xem còi của ai kêu to hơn. Mở đầu, anh còi điện lấy hết hơi hết sức, kêu: - Oai...oai...oai... Anh còi hơi cũng không chịu kém cạnh: - Ngu...ngu...ngu... Anh còi điện lại đá còi: - Càng oai...càng oai...càng oai... Anh còi hơi cũng đá còi: - Càng ngu...càng ngu...càng ngu...

 Anh nọ chẳng may lấy phải một cô vợ có tính tình hung dữ. Những lúc anh ta dám cãi lại hay làm sai chuyện gì đều bị vợ túm lấy tóc mà đánh cho một trận nhừ tử, lên bờ xuống ruộng. Vì sức yếu không dám kháng cự, cho nên anh ta mới nghĩ ra một kế để mà thoát thân. Thế là anh chàng liền lập tức đến hiệu cắt tóc, nói với người thợ cạo cho mình một quả đầu trọc lóc, nhẵn thín như trái bưởi. Lúc ra về thì gặp một người bạn, anh ta liền hớn hở khoe: - Mày thấy tao có tài không? - Tài như thế nào? - Người bạn hỏi. Anh ta liền trỏ tay lên đầu, đáp: - Trọc lóc như thế này rồi, từ nay vợ tao còn túm vào đâu để mà đánh được nữa?!...

  Anh nọ bị tai nạn lao động, dẫn đến mất trí nhớ tạm thời. Bác sĩ dặn người nhà là hãy khôi phục trí nhớ cho anh bằng cách thường xuyên hỏi xem mình là ai. Anh hàng xóm đến bên giường bệnh, nói: - Anh bạn thân mến! Anh nhớ tôi chứ? Anh ta cười sằng sặc: - Mày là thằng thiên lôi từ trên trời rơi xuống chứ gì? Anh hàng xóm thở dài, lui ra. Cô em gái nắm lấy tay anh, hỏi: - Anh trai ơi! Anh có nhận ra em không? Anh ta âu yếm nhìn em, rồi nói: - Em là chị ong nâu chăm chỉ chứ còn gì nữa! Cô em gái lau nước mắt, sụt sùi đi ra. Cô vợ ngồi xuống, đang toan hỏi thì anh ta bất ngờ kêu lên: - A! Tao biết mày là ai rồi nhé! Nghĩ là chồng đã tỉnh táo, cô vợ vui sướng hỏi: - Anh yêu! Thế anh nói em là ai nào? Anh ta vòng tay ra sau lưng, làm bộ như đang vẫy đuôi: - Mày là con chó cái, suốt ngày sủa gâu gâu chứ gì?!...

  Cuối đời nhà Hán, triều đình thối nát, thiên hạ đại loạn, anh hùng nổi lên cát cứ khắp nơi. Ba anh em Lưu, Quan, Trương bụng có chí cứu dân cứu nước, hiềm vì lực mỏng cho nên mãi mà vẫn còn long đong lận đận, bốn biển không nhà. Một lần họ lưu lạc đến vùng đất nọ. Thấy cảnh trí ở đây xác xơ, dân tình rách rưới, Lưu Bị mới hỏi mấy người dân đang làm ruộng bên đường: - Thưa bá tánh! Chẳng hay quan cai trị ở đây thế nào? Một cụ ông chống cuốc, thưa: - Bẩm sứ quân! Quan của chúng tôi tài lắm ạ! Trương Phi mở to mắt hổ, tò mò hỏi: - Tài như thế nào? Cụ già thưa: - Bẩm! Quan chúng tôi có tài ca ngợi. Ngài nói về lịch sử triều đại nhà Hán hay lắm, hào hùng lắm. Khổ nỗi... - Khổ nỗi làm sao? - Quan Vân Trường cũng vuốt chòm râu dài, buộc miệng. Cụ già nuốt nước bọt, rồi lấy lại hơi, nói tiếp: - Khổ nỗi...từ khi ngài trị nhậm đến nay, dân chúng chẳng được nhờ gì cả. Lại còn thường xuyên phải lao dịch và quyên góp đủ thứ.... Lưu Bị dậm chân, than: - Tài ấy có mà tài...ăn hại!...

  "Nam Thiên" vốn là một vùng đất đai xinh đẹp, sau lưng là núi non hùng vĩ, trước mặt là biển cả bao la. Ở đây khí hậu ôn hòa, sản vật phong phú, thật là một nơi xứng đáng để cho muôn vật sinh sống và cư ngụ vậy. Cư dân ở đây tự hào về mảnh đất của mình lắm. Đến nỗi, họ đã sáng tác ra một bài hát quốc dân với những lời lẽ mở đầu thế này: "Quê hương ta vô cùng tươi đẹp. Tổ tiên ta vĩ đại, anh hùng..." Ca ngợi, ca ngợi và ca ngợi. Quanh năm suốt tháng, họ không bỏ lỡ bất cứ cơ hội nào để mà ca ngợi và tự hào cả. Trong dịp kỷ niệm X... năm ngày xứ sở "Nam Thiên" hình thành và phát triển, người ta đã quyết định tổ chức một lễ hội thật to, thật hoành tráng để xứng với lòng tự hào vô biên của họ. Cứ thế, ngày thì hội họp, mít tinh, đêm thì hát hò văn nghệ. Đêm hôm ấy, cả xứ Nam Thiên người xe tấp nập, đèn đóm sáng trưng. Tiếng người nói, tiếng loa truyền âm vang khắp chốn. Sau màn múa quạt "Hát mừng lễ hội quê hương", buổi văn nghệ chào mừng bắt đầu....

  Ếch ộp hay kêu và tiếng kêu của nó cũng rất to nữa. Cư dân xóm bờ ao - Nơi ếch ta sinh sống - đều rất sợ tiếng kêu ấy. Vì tiếng kêu của ếch khiến cho mọi người điếc tai, người già mất ngủ, còn trẻ con thì hay giật mình khóc đêm. Lũ lươn, chạch, cua và cá trê đã thay mặt mọi người góp ý nhiều, nhưng ếch ta thì chẳng nghe, vẫn chứng nào tật nấy. Hằng ngày, nó ngồi chễm chệ trước cửa hang rồi phùng mang, trợn mắt mà phát ra những âm thanh "Ộp...ộp..." rất khủng khiếp, như để thách thức, như để trêu ngươi. Các con vật đành bất lực, phải vờ bưng tai bịt mắt, coi như không nghe thấy gì vậy. Nhưng đó cũng chỉ là phép thắng lợi tinh thần thôi, còn thì chúng vẫn phải chịu những âm thanh khủng bố ấy như thường. Rồi mùa hè đến, nắng vàng ngập tràn, cây phượng bên bờ ao đã bắt đầu trổ hoa đỏ ối. Hôm ấy ếch ta ngủ dậy muộn. Nó bò ra ngoài cửa hang, ngồi thừ ra đó một lúc rồi uể oải tập vài động tác thể dục để thư giãn. Vừa khi ấy, trên cành phượng chợt cất lên những tiếng kêu inh ỏi. Ti...

  Anh nọ mắc bệnh ngứa tay, hễ leo lên xe là bấm còi inh ỏi, không bấm không chịu được. Lại có anh kia mắc bệnh ngứa mồm, chuyện của người ta không hề liên quan gì tới mình nhưng cứ thích chõ mõm vào, không nói cũng không chịu được. Đồng bệnh tương lân, hai anh bèn rủ nhau đi khám bác sĩ. Bác sĩ khám xong, nói với anh ngứa tay: - Bệnh của anh chỉ có mỗi cách chữa thôi. - Cách gì hả bác sĩ? - Chặt tay! Rồi bác sĩ lại quay sang anh ngứa mồm: - Bệnh của anh cũng vậy. Mỗi cách chữa thôi. - Cách gì? - Cắt lưỡi!

  Trước nhà ông lão có đặt hai chiếc thùng phuy lớn bằng sắt. Để vật liệu khỏi vương vãi ra đường, ông lão đã tận dụng một trong hai chiếc thùng và đổ đầy những cát sỏi cùng đá dăm vào đó. Những lúc rảnh rỗi hoặc đêm sáng trăng, lũ trẻ trong xóm thường rủ nhau tụ tập ở đấy. Trong khi chơi đùa, lắm đứa còn nghịch ngợm lấy đá gõ vào chiếc thùng rỗng, khiến cho nó kêu lên inh ỏi. Hàng xóm quanh đấy, ai nghe cũng đinh tai, nhức óc cả. Đứa cháu thấy vậy, mới hỏi ông: - Tại sao chúng chỉ gõ vào thùng rỗng mà không gõ vào thùng đầy hả ông? Sau phút trầm ngâm, ông lão xoa đầu cháu và nói: - Vì chỉ có thùng rỗng thì mới kêu to được cháu ạ!

  Anh nọ lấy một cô vợ kém mình những hai mươi tuổi lận. Mỗi lần nói chuyện với vợ, bao giờ anh ta cũng phải bắt đầu bằng câu: Ngày xửa ngày xưa, hồi em còn chưa sinh ra... Vì toàn là những chuyện chưa từng được nghe bao giờ, cho nên cô vợ tỏ ra tò mò và thích thú lắm. Cô mở to mắt mộng mơ, cứ như là một bé gái đang chăm chú lắng nghe người bố thân yêu của mình kể chuyện cổ tích vậy. Lâu dần, thấy chồng kể nhiều quá, cô vợ cũng sinh nghi, bèn gặng hỏi: - Khai thật đi! Hồi tôi còn chưa sinh ra, anh đã yêu cô nào chưa thì bảo?... Anh chồng chỉ ậm ừ cho qua chuyện. Nhưng bị vợ thúc ép quá, đành phải nói: - Hồi đó, anh có yêu một cô... - Một cô như thế nào? - Cô vợ trừng mắt, quát. Anh chồng hoảng quá, buộc miệng: - Một cô, đúng bằng tuổi...của mẹ em ấy..

  Thời gian là người thầy vĩ đại nhất và cũng là câu trả lời chính xác nhất vậy. Anh nọ vốn mê tiểu thuyết chương hồi, cho nên tâm đắc với câu "Hồi sau sẽ rõ" lắm. Lâu dần thành thói quen, điệp khúc đó đã trở thành câu cửa miệng của anh từ lúc nào không hay. Từ đấy hễ ai có hỏi gì, anh ta cũng chỉ trả lời mỗi câu gọn lỏn: "Hồi sau sẽ rõ" đầy triết lý và ẩn ý. Dạo ấy, trong làng anh ta có một đôi trai gái yêu nhau thắm thiết đến độ gắn bó như keo với sơn. Bị gia đình ngăn cấm, hai người ấy đã tự tử để phản đối nhưng may mắn được cứu sống kịp thời. Gia đình thấy thế thì sợ, cũng không dám ngăn cấm họ nữa. Đến khi hai người tổ chức đám cưới, mọi người bàn tán với nhau rằng: - Hai trẻ yêu nhau như thế, hẳn là sẽ bên nhau hạnh phúc trọn đời ấy nhỉ? Còn có gì có thể chia lìa được họ nữa kia chứ! Đáp lại, nhân vật của chúng ta chỉ đủng đỉnh chắp hai tay ra sau lưng và nói: - Hồi sau sẽ rõ! Chừng hơn một năm sau, chẳng hiểu lý do vì sao mà đôi vợ chồng kia lại ly hôn với nh...

  Cô gái kia rất hỗn, nói năng với ai cũng chỉ trống không mà chẳng hề có đầu đuôi, xuôi ngược gì cả. Đến lúc đã về nhà chồng rồi mà cô ta vẫn thế, chứng nào tật nấy, thậm chí là ngày càng bá đạo hơn xưa. Một bữa nấu cơm xong, cô ta đứng trên nhà, nói vọng xuống: - Ăn cơm đây! Bố mẹ chồng ngồi ở nhà dưới, ngơ ngác nhìn nhau. Bà vợ hỏi: - Nó nói với ai thế ông nhỉ? Ông bố lắc đầu, cay đắng: - Tôi chịu! Nó có nói tên ai đâu mà biết. Hai ông bà cũng muốn trả lời lắm, nhưng chỉ sợ cô con dâu nói là không phải gọi mình thì lại đâm ra tẽn tò, mất mặt. Trên nhà, giọng cô con dâu lại vang lên như tiếng loa truyền: - Có ăn không thì bảo!... Mặc dù đã giận đến tím mặt, nhưng hai ông bà vẫn ngồi im thin thít để xem sự thể thế nào. Vẫn là cái giọng the thé, chua loét của nàng dâu bất trị. Nhưng lần này thì có vẻ giận dữ hơn: - Nói với hai người đấy! Đến nước này thì ông bố không thể nhịn thêm được nữa, bèn vỗ bàn, hét lớn: - Này! Nói cho mà biết. Ở cái nhà này không ai có tên là "Hai người...

  Anh nọ dùng hao vợ lắm, cứ gọi là thay vợ như thay áo. Có cô thì ở với nhau được vài mặt con, có cô thì chỉ cưới một thời gian ngắn rồi bỏ. Để làm ra vẻ ta đây cũng có phép tắc, mỗi lần hỏi vợ anh ta đều khẩn khoản nhờ cho được trường tộc đi xem mặt hộ. Bị anh ta nhờ hết lần này đến lần khác, ông trưởng tộc bực mình, gắt: - Lấy một, hai vợ thì còn nói là xem mặt. Chứ lấy nhiều như thế thì còn mặt mũi nào mà xem nữa!